Mô tả

FRENCH INDO-CHINA – BANQUE DE L’INDO-CHINE

20 PIASTRES 1920 (SAIGON) – PICK P#41

Thông tin chung

Bối cảnh lịch sử

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, nền kinh tế Đông Dương bước vào thời kỳ tăng trưởng mạnh dưới sự quản lý của chính quyền thực dân Pháp. Hoạt động xuất khẩu gạo, cao su, than đá và các mặt hàng nông sản phát triển nhanh, kéo theo nhu cầu về một hệ thống tiền tệ ổn định phục vụ thương mại và tài chính.

Banque de l’Indo-Chine là ngân hàng duy nhất được trao quyền phát hành tiền giấy tại Đông Dương. Tờ 20 Piastres năm 1920 được phát hành để phục vụ các giao dịch có giá trị lớn, chủ yếu dành cho thương nhân, doanh nghiệp, ngân hàng và hoạt động xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh thời đó, 20 Piastres là một khoản tiền rất lớn, tương đương nhiều tuần hoặc hơn một tháng tiền công của một người lao động phổ thông.

Thiết kế mặt trước (Obverse)

Mặt trước được thiết kế theo phong cách nghệ thuật Tân cổ điển (Neoclassical), thể hiện quyền lực và ảnh hưởng của nước Pháp tại Đông Dương.

Hình ảnh

• Một nữ thần ngồi bên trái, tay cầm thanh kiếm, biểu tượng của sức mạnh, công lý và nền Cộng hòa Pháp.
• Bên phải là một cặp nam nữ người châu Á trong trang phục truyền thống, tượng trưng cho các dân tộc bản địa Đông Dương và sự giao thoa giữa chính quyền thuộc địa với các thuộc địa.

Chữ in

BANQUE DE L’INDO-CHINE

VINGT PIASTRES

PAYABLES EN ESPÈCES AU PORTEUR

SAIGON

LÉON RUFFE SC.

GEORGES DUVAL FECIT

Trong đó:

• Vingt Piastres: Hai mươi Piastres.
• Payables en espèces au porteur: Thanh toán bằng tiền mặt cho người cầm phiếu.
• Saigon: Chi nhánh phát hành.

Nghệ sĩ

Thiết kế (Designer): Georges Duval

Một họa sĩ và nhà thiết kế nổi tiếng của Pháp, chuyên thực hiện các mẫu tiền giấy và chứng khoán cho Banque de France và Banque de l’Indo-Chine.

Khắc bản in (Engraver): Léon Henri Ruffe

Là một trong những nghệ nhân khắc thép nổi tiếng của Pháp đầu thế kỷ XX. Chữ “SC.” là viết tắt của Sculpsit, nghĩa là “đã khắc”.

Thiết kế mặt sau (Reverse)

Mặt sau mang đậm phong cách Á Đông với hình ảnh rồng truyền thống.

Đặc điểm nổi bật

• Hai con rồng đối xứng ở phần trên và dưới.
• Hoa văn trang trí tinh xảo theo phong cách Trung Hoa và Việt Nam.
• Mệnh giá được thể hiện bằng chữ Hán.

Chữ ký của nhà thiết kế:

Geo. Duval fec.

(fecit – nghĩa là “đã thiết kế”.)

Hình tượng rồng tượng trưng cho quyền lực, thịnh vượng và sự bảo hộ, đồng thời phản ánh yếu tố văn hóa bản địa trong thiết kế tiền giấy của Đông Dương.

Nhà in

Tờ tiền được in tại Banque de France, Paris.

Đây là ngân hàng trung ương của Pháp, đồng thời là một trong những cơ sở in tiền có công nghệ hiện đại nhất châu Âu vào đầu thế kỷ XX. Các tờ tiền Đông Dương được sản xuất bằng kỹ thuật in lõm (Intaglio), cho chất lượng sắc nét, độ bền cao và khả năng chống làm giả tốt.

Hình chìm (Watermark)

Phiên bản này sử dụng hình chìm Đầu người đàn ông (Man’s Head Watermark).

Khi soi dưới ánh sáng sẽ xuất hiện chân dung một người đàn ông nhìn nghiêng được tạo ngay trong cấu trúc giấy. Đây là một yếu tố bảo mật quan trọng nhằm chống làm giả, đồng thời cũng là đặc điểm giúp các nhà sưu tầm phân biệt giữa các biến thể của cùng một mẫu tiền.

Giá trị nghệ thuật

Tờ tiền được đánh giá là một trong những mẫu tiền giấy đẹp nhất của Banque de l’Indo-Chine nhờ:

• Bố cục cân đối theo phong cách cổ điển Pháp.
• Họa tiết in lõm có độ tinh xảo rất cao.
• Sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật châu Âu và biểu tượng văn hóa phương Đông.
• Hình ảnh rồng và nhân vật bản địa tạo nên dấu ấn riêng của tiền giấy Đông Dương.

Đây là một trong những thiết kế tiêu biểu của Georges Duval và Léon Henri Ruffe, hai tên tuổi lớn trong lĩnh vực thiết kế và khắc tiền giấy đầu thế kỷ XX.

Giá trị sưu tầm

Ngày nay, tờ 20 Piastres 1920 (Pick P#41) là một trong những tờ tiền Đông Dương được giới sưu tầm quốc tế đánh giá cao nhờ các yếu tố:

• Thuộc nhóm tiền giấy cổ phát hành đầu thế kỷ XX.
• Mệnh giá lớn, số lượng phát hành và tồn tại không nhiều.
• Thiết kế nghệ thuật xuất sắc.
• Được in bởi Banque de France.
• Có hình chìm bảo an đặc trưng.
• Gắn liền với lịch sử kinh tế và hệ thống tiền tệ của Liên bang Đông Dương.

Những tờ còn nguyên màu giấy, không rách, không phục chế và được các tổ chức thẩm định như PMG chứng nhận ở cấp XF, AU hoặc UNC thường có giá trị rất cao trên thị trường sưu tầm quốc tế.